అన్వేషి

                                                            యాగంటి

      కర్నూల్ జిల్లా బనగాన పల్లెకు 15 కి.మీటర్ల దూరంలో యాగంటి గ్రామంవద్ద " యాగంటేశ్వర " అని ప్రసిద్ద శైవపుణ్యక్షేత్రం ఉన్నది. ఈ క్షేత్రమునకు వెనుక భాగామున ఎత్తైన " ఎర్రమల " కొండలు, గుహలు ఉన్నవి. ఇక్కడి ఆలయంలో ఈశ్వరుడు లింగాకారములో గాక విగ్రహరూపంలో వుండడం ఒక ప్రత్యేకత. నందిరూపంలో విగ్రహం భయంకరంగా ఉన్నది,  భూమిని చీల్చుకొని నందీశ్వరుడు వెలికి వచ్చాడని. అచట ఆలయము నిర్మించి పూజలు జరిపారని అక్కడి స్థానికుల కథనం. ఇక్కడి ఈశ్వరుడిని నందీశ్వరుడు అని పిలుస్తున్నారు. ఇక్కడే అగస్త్య మునీశ్వరులు చేసిన తపస్సుకు మెచ్చి మునీశ్వరులు కోరిన విధంగా ఏకశిలలో శ్రీఉమామహేశ్వర్లుగా వెలిసినారని, లింగాకృతిలో కాకుండా శిలాకృతిలో వెలసిన శివక్షేత్రము భారతావనిలో ఎచ్చటా లేదని ప్రతితి.

       ఇక్కడి నిర్మాణల శైలినిబట్టి క్రీ.శ 7.8 శతాబ్దములలో పల్లవులు, చోళులు, చాళుక్యులు,  ఒకరి తర్వాత మరొకరు నిర్మించి, కొన్నినిర్మణాలను అసంపూర్తిగా వదిలివేయగా... వాటిని క్రీ.శ. 13.,14 శతాబ్దాలలో విజయనగర ప్రభువులు పూర్తిగావించారని విశ్లేషుకుల అంచనా. నేనిక్కడికి రావడానికి మరో ముఖ్యమైన కారణం..ఈ ఆలయ ముఖమండపములోని ఈశాన్య భాగములోనున్న నందీశ్వరుడు అంతకంతకు పెరుగుతూ వస్తున్నాడట. అక్కడున్న పరిస్థితిని చూస్తే నిజమనేనిపిస్తుంది..! నందీశ్వరుడు చుట్టూ వున్న నాలుగుస్థంబాల మంటపం నిండా నందీశ్వర విగ్రహం నిండి ఉన్నది..రెండు స్థంబాలు కొద్దిగా పక్కకు జరుగుతున్నాయి..అవి పడిపోకుండా కొన్ని బండరాళ్ళును ఆసరగా వుంచారక్కడ.

      మీరు ఫోటోలలో చూస్తే అర్థమవుతుంది. సుమారు 90  సంవత్సరాలక్రితం ఆ నాలుగు స్తంబాలలోపల నందీశ్వరుని చుట్టూ ప్రదక్షణలు చేసేవారట..!! కాని నేడు మాత్రం అలాంటి అవకాశమేలేకుండా పూర్తిగా మంటపం నిండుగా పెరిగిపోయాడు. భారత పురావస్తుశాఖ వారి లెక్కల ప్రకారం ప్రతి 20 ఏళ్ళకు ఒక అంగుళం పరిమాణంలో పెరుగుతూ వస్తున్నదట ఈ నందీశ్వర విగ్రహం. శ్రీ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి వారి కాలఙ్ఞానంలో " యాగంటి బసవయ్య అంతకంతకు పెరిగి కలియుగానంతమున లేచి కాలుదువ్వి రంకె లేసేను " అని వ్రాసారట. కాబట్టి ప్రస్తుత మీడియాలో చూపుతున్న 2012 గోల గురించి జనమంతా మరిచిపోవచ్చు..!!

      ఈ క్షేత్రమునుకు వెనుకభాగాన ఆలయము చుట్టూ అర్థచంద్రాకరాంలోనున్న " ఎర్రమల " కొండల వద్దకు చేరుకుంటే అక్కడ మూడు గుహలు 50 అడుగుల మద్యదూరంతో పక్కపక్కనే వున్నవి. మొదటిగుహను " రోకళ్ళ గుహ " అని పిలుస్తున్నారు. చాలా పెద్దగుహ లోపలికి వెళ్ళడానికి తాపలు వున్నాయి కాకపోతే ఏటువాలుగా కంటే కాస్త నిటారుగా ఉన్నాయి. అవెక్కి పైకి వెళ్ళాక అక్కడ ఒక శివలింగం కనపడుతుంది. అగస్త్యముని శివలింగప్రతిష్టాపన చేసి అక్కడే  ధ్యాన సాదన చేసారని అక్కడి వారి విశ్వాసం.

      రెండవది వేంకటేశ్వర గుహ. ఇక్కడ వేంకటేశ్వర విగ్రహ ప్రతిష్టాపనలో జరిగిన కొన్ని పొరబాటుల వలన, విగ్రహపతిష్టకు అనర్హముగా భావించి విగ్రహాన్ని ఇక్కడ బద్రపరిచారు. మూడవది శంకర గుహ.. ఇక్కడ ఏంతో మంది మునీశ్వరులు తపస్సు చేసారని చెబుతున్నారు..తర్వాత చాలా మంది ప్రశాంతముగా ధ్యానము  చేసుకొనటకు ఈ గుహను ఉపయోగించారట.

       బనగాన పల్లె నుండి ఈ క్షేత్రానికి వెళ్ళే మార్గమద్యలో 12 వ కి.మీటర్ వద్ద కుడి వైపున చిన్న గుట్టాలంటి ఎత్తైన ప్రదేశంలో  పాతకాలం నాటి ఒక భవంతి కనపడుతుంది. చూడడానికి గంభీరంగా ఉంటుంది. 400 సంవత్సరాల క్రితం బనగానపల్లె నవాబు తన ప్రేయసికోసం నిర్మించిన భవంతి. ప్రస్తుతం అది హైదరాబాద్‌లో ఉన్న నిజాం నవాబుల ఆదీనంలో ఉన్నది. వాళ్ళు ఎవరోగాని ఈ భవంతి ఆలనాపాలనా చూడట్లేదు. వెలుపలి భవనమంతా చూడడానికి చాలా గంభీరంగా ఉంటే..లోపల మాత్రం చాలా ధారుణంగా ఉంది. రాత్రిల్లు అసాంఘీక మనుషులొచ్చి తాగి తందనాలాడి లోపలి గదులన్ని మురకిపట్టించారు.  మొదటి అంతస్తులో వున్న హాలు గదియెక్క  పైకప్పు పడిపోయి ఉన్నది. అక్కడొక మనిషిని వున్నారు కాని..అతనివల్ల ఆ భవనాన్ని ఎటువంటి రక్షణ లేదు. కాని భవనం మొత్తం రాతితో నిర్మించారు.  ఇప్పటికైనా భారత పురావస్తు శాఖ వారు ఈ భవనాన్ని స్వాదీనం చేసుకొని, మరమత్తులు చేసి ఒక యాత్రాస్థలంగా మారుస్తే బాగుంటుంది.

మరి కొన్ని ఫోటోస్ కింద చూడండి.

                                                           -  మహానంది  -

      ఈ క్షేత్రం గురించి నేను ప్రత్యేకంగా చెప్పనవసరంలేదు. రాయలసీమప్రాంతంలోనే గాక కన్నడ, తమిళ రాజ్యాలలో కూడ ప్రాచుర్యం పొందింది. నంద్యాల మండలమునకు 12  కి.మీ దూరాన నల్లమల కొండల్లో ప్రకృతిసిద్దమైన సుందరప్రదేశమున అర్థచంద్రాకారముగా నున్న ఒక కొండవొంపులో ఈ క్షేత్రము వున్నది. ఇక్కడకు చుట్టుపక్కల పదహైదు కిలోమీటర్ల పరధిలో ప్రథమనంది, నాగనంది, వినాయక నంది, శివనంది, సూర్యనంది, విష్ణునంది, సోమనంది అని ఎనిమిది నందీశ్వర క్షేత్రాలున్నవి, మహానందితో కలిపి నవనంది క్షేత్రాలు అంటారు. వీటి ప్రాదుర్భవాన్ని గురించి ఎన్నో కథలు ప్రచారంలో వున్నవి. ఈ నవనందీశ్వరాలయములు ప్రాచీన చాళుక్యుల కాలమునాటివని కొందరంటారు.

     మహా నందీశ్వరాలయనికి చుట్టూ " తిరుచుట్టు మాళియ " అనబడే చుట్టు మండపము వున్నది. మద్యలో కళ్యాణమంటపాదులు ఉన్నవి. ఆలయ విమానం అంతస్తులుగా విభజింపబడి నిర్మితమైంది. ప్రతి అంతస్థు అమలక శిలతో శిఖరం వలె వేరు చేయబడింది, అన్ని అంతస్తులు కూడి మహావిమానమేర్పడి వున్నది. ఆలయంలో స్వామివారిని అభిషేకించిన జలము బయటకు రాకుండా లింగం అధోభాగంలో చేరి అచట గల జలఊటలో కలిసిపోతుంది. లింగము కిందనుండి ఎల్లవేళలా బుగ్గవలే నీటి ప్రవాహం వస్తుంటుంది, వాటిని మూడు కుండముల గుండా వెళ్ళే ఏర్పాట్లు చేసారు మనం ప్రదానఆలయ ప్రాంగణములోనికి ప్రవేశించగానే స్వచ్చమైనా నీటితో నిండిన రుద్రకుండము ప్రధాన అలయానికి ముందువైపున  కనపడతుంది. దీని చుట్టూ రాతితో ప్రాకారం కట్టినారు. తూర్పు వైపున అమర్చిన నంది నోటిలోనుంచి నీరు ఈ కుండములోనికి ప్రవహిస్తుంది, వచ్చిన భక్తులు, యాత్రికులు ఇక్కడ జలకాలాటలు అడతారు.

     ఇక్కడనుండి తూములగుండా నీరు బయటకొచ్చి బ్రహ్మ, విష్ణు కుండాలను చేరుకుంటుంది. యాత్రికులు బయటి ఆలయప్రహరి ముఖద్వారం నుండి పెద్ద పెద్ద చెట్లతో వున్న విశాలమైన ఆలయప్రాంగణంలోకి అడుగుపెట్టగానే ఎదురుగా వున్న ఆలయమంటపంకు వెళ్ళే దారికిరువైపుల ఈ  బ్రహ్మ,విష్ణు కుండాలను చూడవచ్చు. ఇక్కడ కూడ భక్తులు స్నానాలు చేస్తారు. చాలా స్వచ్చంగా ఉంటాయి ఇక్కడినీరు, నీటి అడుగున వున్న నేల చాలా స్పష్టంగా కనపడుతుంది..అంత తేటతెల్లగా ఉంటాయి నీరు.. అక్కడ ప్రభుత్వంవారు " స్నాం చేయు భక్తులు దయచేసి సబ్బును ఉపయోగించారాదు, బట్టలు ఉతకరాదు " అని బోర్డు పెట్టినా ’ అబ్బే మనం ఏది చేయవద్దని చెబుతామో అదే చేస్తాము... అదీ మన భారతీయ సంస్కృతి ’  ఆలయసిబ్బంది ఎంతమందికని చెబుతారు..చెప్పి..చెప్పి విసిగి వదిలేసారు..పాపం.!  జనాలు మాత్రం సబ్బును ఉపయోగించడమే..బట్టలు ఉతకడమే..ఇంత చేస్తున్నా కొందరు భక్తులు ఆ నీటిని మ్రోక్కుకొని కాసిన్ని నోటిలో వేసుకొని వెళ్తున్నారు..! అది చూసిన నాకు ఒళ్ళు జలదరించింది...నేను నీటి దగ్గరికి వెళ్ళి చూస్తే.. మనుషులు అంత మలినం చేసినా ఆ నీరు మాత్రం తన స్వచ్చతను కోల్పోలేదు..’ చాలా స్వచ్చంగా అలానే ఉన్నాయి..!

      చిన్న సూచన :   పైనున్న ఫోటోస్ వైడ్ స్క్రీన్ వున్న మానిటర్‌లలో హారిజాంటల్‌గా సాగదీసినట్లుగా కనపడతాయి..వారు మాత్రం తమరు చూడాలనుకున్న ఫోటో మీద రైట్ క్లిక్ చేసి మరో విండో ఓపన్ చేసుకుంటే అక్కడ మీ స్క్రీన్‌కి సరిపడా సరైనా ఫోటో వస్తుంది.

   ఉదయం ఎనిమిది గంటల్లోపలే సద్దినీల్లు తాగి ప్రయాణమై పెద్దిరెడ్డి యింటిముందు పోగయ్యారు కోర్టు వాయిదాకు వెళ్ళాల్సిన ఇరువైమంది జనం.
  బాలుడు మాత్రం పొద్దున్నే గనివద్దకెళ్ళాడు - తాను అక్కణ్నించే బసెక్కి రాగలననీ - కోర్టు సమయాన్ని అందుకోగలననీ.
    తొమ్మిది గంటలకు బస్సు వూర్లోకొస్తుంది.
  తిరిగి సాయింత్రం మరో ట్రిప్పు. - అంతే -
  ఊర్లోకి, ఒంటికొట్టానికి టికెట్టులో తేడా అర్ధరూపాయి,  ఈ కొద్దిదూరం నడిస్తే పదిరూపాయిలు మిగులుతుందిగదా అని ఓబుళరెడ్డి ఆలోచన.
  " గంట టైముంది రోడ్డుమీదికి పోతే యింగోక బస్సు ఏదైనా దొరుకుద్ది,  బెన్నేపోయి (తొందరగా = బెరీన, బెన్నే)  లాయర్ను కలవొచ్చు "  అంటూ అందర్నీ లేవదీసి దారిబట్టాడు.
  ఒంటికొట్టం స్టేజికి చేరుకోవాలి కాబట్టి వూరుచుట్టి బస్సుదారి వెంట మెల్లిగా నడుస్తున్నారు.
  గ్రామంలోని కొన్ని ఇళ్ళల్లోంచి వాళ్ళ కదలికల్ని  నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి చాలా కళ్ళు.
  వాళ్ళు వూరుదాటి  సగం దూరం నడిచేసరికే నారమ్మ వర్గీయుల ఇళ్ళల్లోంచి పుట్టలు పగులగొట్టుకొన్నట్లుగా జనం బైటబడి వీధుల్లోకీ రాసాగారు.
  దాదాపు  అందరూ  కొత్తవాళ్ళే.
  దండోరుపల్లెకు చెందిన వాళ్ళూ, తమ తమ బంధువుల సంబంధీకుల పధకం ప్రకారం రాత్రే వచ్చి ఒక్కో యింటికి ఐదునించి  పది మంది దాక దాక్కుని వున్నారు.
  దాదాపు వందమంది జనం.
  అందరి చేతుల్లో ఈటెలు. గొరకలు, కత్తులులాంటి ఆయుధాలు, మరికొందరి కొందరు ప్రత్యేకమైన వ్యక్తుల వెంట బాంబులు బక్కెటలు.
  పెద్దిరెడ్డి వర్గం బస్సెక్కుతారని వాళ్ళు భావించారు.
  బస్సును ఆపటం సులభం కదా  !.
  పథకం కొంత దారి తప్పింది.
  ఊరుదాటి ఒంటికొట్టం కేసి కదలుతూ వున్నారు వందమంది జనం.
  ఒంటికొట్టం వద్దకెళ్ళిన తర్వాత ఎందుకో వెనక్కి తిరిగి చూసిన పెద్దిరెడ్డి గుంపుకు వెనకనించి వస్తోన్న జనసంఖ్య కన్పించి అదిరిపడ్డారు.
  "  అయ్యా !  ఆనాకొడుకులు మందినేసుకొని మనమీదికి వస్తాన్నెట్టుంది "  ఆదుర్దాగా అన్నాడు వెంకటరెడ్డి.
   "  అంతా కొత్తమాసులే,  రేత్రి వూరునిండా దించినట్టుండాది. అందరిసేతల్లో కొరముట్లుండాయి.  ఇప్పుడెట్టా జెయ్యాల మామా  ? "  మరో వ్యక్తి గొంతునిండా భయం.
  "  జనం జాస్తిగుండారు (ఎక్కువగా)  సేతల్లో ఆయుధాలుండాయి...అవిగో ఆపక్క బక్కెట్లు గూడా పట్టుకొస్తావుండారు.  అంటే బాంబులు గూడా తెస్చాండారు, మనకాడ సేతికట్టెలు కూడా లేవు రెడ్డోరు !.. తప్పించుకొనొపోతే బతుకుతాం..రాండి..పరుగెత్తుదాం రాండి..ఇట్లా గనులకాడికన్నా పోదాం..రాండి.."
   " నోర్ముయ్యిరా  ! "  వెంటనే అడ్డుకొన్నాడు ఓబుళరెడ్డి. అతను కూడా వచ్చే జనాల్ని చూస్తున్నాడు. వాళ్ళ చేతల్లోని ఆయుధాల్ని గమనిస్తున్నాడు. పరిస్థితిని అంచనా వేసేందుకు ప్రయిత్నిస్తున్నాడు.
   " వాల్లు  మనకోసమే వొచ్చేవాళ్ళే అయినా - యీ బస్సులు తిరిగే దోవలో, యీ వూరినడుమ, జనాల రద్దిముందు మనమీద అటాక్ చేయర్లే ! మీకా భయం పన్లేదు, ఎవ్వరూ పరిగెత్తేపని పెట్టుకోగాకండి " చెప్పాడు.
  పక్కనే వున్న బలరామిరెడ్డి అతని మాటలకు వత్తాసు పలికాడు.
  వాళ్ళ మాటలకు అడ్డుచెప్పలేకపోయారు జనం.  భయం భయంగా గుండెలు బితుకు బితుకు మంటోండగా రోడ్డుమీదే నిల్చుండిపోయారు.
  వెనకవచ్చే గుంపు - వాళ్ళకు వందగజాల దూరానికొచ్చి ఆగింది.
  వాళ్ళక్కూడా అనుమానంగా వుంది - ఇంతమంది జనాన్ని చూసి కూడా పెద్దిరెడ్డి గుంపు పారిపోకుండా నిల్చుందంటే వాళ్ళవద్ద బలమైన ఆయుధాలేమైనా వున్నాయేమోనని.
  ఇక్కడే అటాక్ చేద్దామా ? లేక బద్వేలులో అటాక్ చేద్దామా ?  అని చర్చించుకొంటున్నారు.
  ఇక్కడ దాడిజేస్తే పల్లెజనాల రద్దీలో తప్పించుకు పారిపోతారేమోనని అనుమానం. బద్వేలులో కోర్టు ముందరో, బస్టాండు వద్దో అయితే అందరు దొరికిపోతారు గదా !!
  వాళ్ళు ఎటూ తేల్చుకోలేక, ముందుకు వెళ్ళలేక తర్జనభర్జన పడుతోండే - అక్కడున్న జనం ఆ దృశ్యాన్ని వూపిరి పీల్చడం కూడా మరిచి చూడసాగారు.
  అక్కడ ఏదో జరబోతోందని అందరికీ అర్థమైంది.
  కొందరు దగ్గర్లోని పోలీస్ ఓట్‌పోస్ట్ కేసి చూశారు.
  ఇంకొందరు తార్రోడ్డు మీద సుదూరంగా చూపుల్ని సారిస్తున్నారు - బస్సేదయినా వస్తే సమస్య తీరిపోతుందని.
’ఇక్కడ అటాక్ చేయాలా ?  బద్వేలులోనా ? ’ అనే విషయం తేల్చులేకున్నారు నారమ్మ మనుషులు. కొండారెడ్డి ఏదేదో చెబుతున్నాడు.
  ముందుకు రాకుండా, వెనక్కి పోకుండా..ఏ నిర్ణయమూ తీసికోకుండా అక్కడే నిల్చున్న గుంపులోంచి ఉన్నట్టుండి ఓ కుర్రాడు " కోబలీ ! " అంటూ అరిచాడు - గుండెలు జలదరించేలా.
  వెంటనే మరొకడి గొంతు ఆప్రయత్నంగానే వానికి వంతపాడింది.
  ఇంకొకడు..వేరోకడు.మరొకడు..ఒకరివెంట ఒకరు హిస్టీరియావచ్చిన వాళ్ళలా అరుస్తూ యీటెలు పైకెత్తి, బాంబులు చేతబట్టి  " కోబలీ..కోబలీ..! "  అంటూ  అరుచుకుంటూ పెద్దిరెడ్డి గుంపు పైకి పరుగెత్తారు,  రోడ్డు పట్టక చేలల్లోంచి అడ్డంగా ఉరుకుతున్నారు.
  ఆప్రయత్నంగానే జరిగిపోయింది అంతా.
  వెంటనే ప్రతిస్పందించింది పెద్దిరెడ్డి గుంపు కూడా.
  ఓబుళరెడ్డిని, బలరామిరెడ్డిని బలవంతంగా ఓ యింట్లోకి నెట్టి తలుపేసి తాము మిద్దెలెక్కారు.
  ఒక్కసారిగా ఆగిపోయింది నారమ్మ గుంపు.
  దగ్గరకు వెళితే మెద్దెల మీంచి బాంబులేస్తారేమో ! ఆయుధాల్లేకుండా రారుగదా !
 మరెట్లా వాళ్ళను పడగొట్టాలి  ?
  తమవాళ్ళను కూడా మిద్దెలెక్కేలా పురమాయించాడు కొండారెడ్డి.
  ఓబుళరెడ్డి దాక్కున్న ఇంటికి దగ్గర్లోని మిద్దెలెక్కారు కొత్తజనం.
 అక్కణ్నించి ప్రత్యుర్థుల పైకి బాంబులు విసరసాగారు.
  పెద్దిరెడ్డి మనుషులు మిద్దెమీద పొగగూటి చాటున, గవ్వాజుల ( గవాక్షం) మాటున దాక్కుని ఎదుటి గుంపుమీద రాళ్ళు విసరసాగారు.
  గొడవ తారాస్థాయికి చేరుకొంది.
  బంకుల( టీ కొట్లు.) వద్ద జనమంతా కకావికలయ్యారు.
  యధేచ్చగా  బాంబింగ్ జరుగుతూ వుంది.
  మిద్దె చుంచులు వూడబెరికో, పగిలిన ఇటుకల్ని సేకరించో. కిందనుంచి తమ వాల్లు విసిరిన రాళ్ళు అందుకొనో శత్రువుల మీద ప్రయోగిస్తూ వాళ్ళను నిలువరించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు పెద్దిరెడ్డివర్గం మనుషులు.
  వాళ్ళ వద్ద ఆయుధాలు లేని విషయం అవతలి వాళ్ళకు స్పష్టంగా అర్థమైంది. వాళ్ళల్లో హుషారు పెరిగింది. ధైర్యంగా ప్రత్యర్థుల్ని చుట్టుముట్టేందుకు ప్రయత్నించసాగారు.
  అప్పటికే యీ గొడవంతా శరవేగంతో ముగ్గుపిండి గనివద్దకు పాకింది.
  ఉలిక్కిపడి లేచి కూచున్నాడు బాలుడు.
  అక్కడ పన్జేసే జనాలందరికీ రెండుముక్కల్లో విషయమంతా చెప్పాడు, అందర్నీ తనవెంట రమ్మంటూ దాచిన బాంబుల బక్కెట్లను బైటకు లాగాడు.
 పక్కన్నే వున్న హరిజన వాడకు గూడ పాకింది వార్త.
  వాళ్ళంతా పరుగుల మీద గనివద్దకు వస్తున్నారు.
   బాలుడు బాంబుల బక్కెట పట్టుకొని మందుభాగాన పరుగెడుతోంటే జనమంతా అతని వెంట కదిలారు.
  యాభైమందో, మహా అయితే వందమందో వెంట వస్తారనుకొన్న జనం, నాలుగొందలకు మించేసరికి బాలుని కళ్ళవెంట నీళ్ళు ఉబికాయి.  తమమీద జనాలకు యింతటి అభిమానముందని అతనూహించలేదు.
  ఒక ప్రవాహంలాగా కదిలి ఒంటికొట్టం సమీపించారు వాళ్ళు. దగ్గరగా వెళ్ళకముందే మీంద మీంద (వెనువెంటనే) పది బాంబుల్ని నేలకేసి పగలగొట్టాడు బాలుడు.
  పకడ్భందీగా చుట్టబడిన పవర్‌ఫుల్ బాంబులు అవి. దిక్కులు పిక్కుటిల్లేలా శబ్దం చేశాయి.
  అప్పటికే ఓబుళరెడ్డి దాక్కున్న యింటిని చుట్టుముట్టి వున్నారు నారమ్మ గుంపు,  వాళ్ళను హుషారు జేస్తున్నాడు కొండారెడ్డి.
  తమకేసి వస్తోన్న జనప్రవాహాన్ని చూడగానే గుండెలు జారాయి వాళ్ళకు.  బాంబుల శబ్దం వినగానే వాటి శైలి అర్థమై బెదిరిపోయారు.  మిద్దెల మీదున్న కొత్తమనుషులు చావు భయంతో కొందకు దూకి పరుగెత్తటం మొదలెట్టారు.
  ఆ సరికే శివపురి ఔట్ పోస్ట్‌లోని పోలీసు కానిస్టేబుల్ అక్కడికి చేరుకొని వున్నాడు. తుపాకి చేతబట్టుకొని ఓ చెట్టు వద్ద నిల్చుని జరిగే తతంగాన్నంతా తిలకించసాగాడు.
  ’ బాంబులేసుకొంటూ  దూసుకెల్తున్నాడు బాలుడు ’
  అతనితోటి జనం దొరికిన వాళ్ళను దొరికినట్లు చితకబాదుతున్నారు.
  నారమ్మ జనమంతా చెల్లాచెదరవుతున్నారు.,  ప్రాణాలు అరచేతబట్టుకొని చేలకడ్డంగా పారిపోతున్నారు.
   ఆ ప్రాంతమంతా బాంబుల పొగతో నిండిపోయింది. చాలా మందిని చావుదెబ్బలు కొట్టి వదిలారు. చేతికి చిక్కిన ఇద్దరు కొత్త మనుషుల్ని పట్టుకొని చేతులు విరిచి పట్టి ఒకనికి చేతివేలు నరికారు, మరొకని ఎడమచెవి కోసి వదిలారు.
  బాంబుల పొగతో, హాహాకారాలతో, అట్టహాసాలతో, దరిద్రమైన తిట్లతో నిండిన అక్కడి వాతావరణాన్ని చాటుజేసికొని ఓ యింట్లో దాక్కున్నాడు ఓబులకొండారెడ్డి. తను పొరబాటున పెద్దిరెడ్డి మనుషుల కళ్ళ బడితే కొత్తవాళ్ళకులా చెవి, వేలు నరికి వదలరు... తలతీసేస్తారు.  అవకాశాన్నిబట్టి తను ఎవరికళ్ళబడకుండా అక్కణ్నించి జారుకోవాలి.
    తను దాక్కోన్న యింట్లోంచి బైటకొచ్చాడు పెద్దిరెడ్డి తమ్ముడు ఓబుళరెడ్డి.
   బాలుని కేసి మెచ్చుకోలుగా చూశాడు.
  కొత్తవాళ్ళు ఇళ్ళల్లో దాక్కున్నారేమోనని ఇల్లిల్లు తొంగిచూస్తున్నారు బాలుని మనుషులు.
  కిటికీలోంచి బైట్ విషయాలన్ని గమనిస్తోన్న కొండారెడ్డి కంటబడింది ఆ దృశ్యం. అతనికి ముచ్చమటలు పోశాయి, తనున్న యిల్లు కూడా సోదా చేస్తే జరిగే పరిణామమేమిటొ కళ్ళ ముందు దృశ్యమానమైంది.
  ఎంత త్వరగా అక్కణ్నించి తప్పించుకు పారిపోతే అంత క్షేమంగా భావించాడు.
  అదే సమయంలో తుపాకి చేతబట్టుకొని అవుట్ పోస్ట్‌కేసి పోబోతోన్న పోలీసు కానిస్టేబుల్ అతని కళ్ళబడ్డాడు.
  నడి సముద్రంలో తెప్ప దొరికినట్టుగా అన్పించింది అతనికి, ఇంతకంటే మంచి అవకాశం దొరకదనుకొన్నాడు.
  " ఓ సంజీవరాయుడూ  ! "  అంటూ కేకేశడు.
  పోలీసు తనకేసి చూసే లోపలే తలుపు తెరుచుకొని బైటబడుతూ " ఓ సంజీవరాయుడూ ! నిలబడన్నా ! - నేనొస్తాండ.. నిలబడు.."  అంటూ పోలీసుకేసి పోబోయాడు.
  అతన్ని పోల్చుకొన్నాడు కానిస్టేబుల్ సంజీవరాయుడు.
  తన ఆశ్రయం కోసం వస్తోన్న అతని ప్రమాదకర స్థితిని అంచనా వేశాడు. ఎదుట జనాన్నీ, వాళ్ళ చేతుల్లోని బాంబుల్నీ చూడగానే కొండారెడ్డి తనవద్దకు వస్తే ఏం జరుగుతుందో వెంటనే పసిగట్టాడు.
  అతని కాళ్ళు గజగజ వణికాయి.
   " నాకాడికి రావొద్దు....నాకాడికి రావొద్దు..... "  అంటూ చేయి అడ్డంగా వూపుతూ తుపాకి భుజానేసుకొని కాలికొద్దీ పరుగెత్తాడు.
  నిష్టుడయ్యాడు కొండారెడ్డి
  గవుక్కున వెనుదిరిగి ఇంట్లోకెళ్ళి తలుపేసుకొన్నాడు. జరిగిన విషయమంతా ఎవ్వరూ చూడలేదనే అనుకొన్నాడు..కానీ -  ఆదృశ్యం బాలుని కళ్ళబడనే పడింది.
  జనాన్ని వెంటేసుకొని నేరుగా అక్కడికొచ్చాడు.
   నారమ్మ వర్గనాయుకుడే దొరికాడు,  వీన్ని వేసేస్తే సగం పీడ విరగడైపోయినట్లే.
  కాలెత్తి తలుపును తన్నాడు.  వెంటనే ఆ యింటి యజమాని వచ్చి అడ్డు పడ్డాడు " ఇంట్లో దాక్కున్నె మనిసిని సంపొద్దన్నా !  అది మాకు సెడ్డపేరు. మేము సంపిచ్చినట్టయిద్ది,  ఆయప్పను యిడ్సిపెట్టిపోండి. మీ నాయనోల్ల దాచిపెట్టుకొంటే అవతలోల్లకు చెప్పి పట్టించినామా..? అడ్డగించుకున్నెంగదా ! ఇప్పుడూ అంతే... పోండెన్నా  ! "  అంటూ ప్రాధేయపడ్డాడు.
   ససేమిరా వీల్లేదన్నాడు బాలుడు.
  చంపకుంటే కుదరదన్నాడు.
  యింటి యజమాని ఎంతకూ పక్కకు తప్పకోలేదు. అప్పుడు కోపంగా చూశాడు బాలుడు.
   " ఆ నాకొడుకును సంపకుండా మేమిక్కన్నించి కదిలేదిలేదు. యీరోజు వాని బతుకు సమాప్తం కావల్సిందే, నువ్వడ్డమొస్తే ముందు నిన్నేసి తర్వాత వాన్నీ వేసేస్తాం, వాన్ని మాత్రం వదిలేదిలేదు, ఖచ్చితంగా సంపాల్సిందే..."  అన్నాడు.
   రెండు క్షణాలు బాలుని కళ్ళలోకి తదేకంగా చూశాడు అతను  " సరే ! మీ యిష్టమన్నా  ! "  అంటూ పక్కకు తప్పుకొన్నాడు.
   తలుపులోపల గడియ వేసివుంది.
  తలుపుల్ని పగలదన్నారు.
  కొండారెడ్డిని జుట్టుబట్టి బైటకీడ్చి పిచ్చి కుక్కను కొట్టినట్లు రోడ్డంతా తరిమి తరిమి కొట్టారు.
  ఎటు చూసినా జనం
  తన చుట్టూ కోట కట్టినట్లుగా జనసందోహం.
  మనిషికో దెబ్బ విలువకూడా చేయలేదు కొండారెడ్డి ప్రాణం.
  అతన్ని చంపి రోడ్లో పడేసి వెళ్ళిపోయారు.
  ఈ గొడవంతా దాదాపు మూడు గంటల సేపు జరిగింది.
  మద్యాహ్నం తర్వాత పోలీసులొచ్చి శవాన్ని హ్యాండోవర్ చేసికొని, నేరస్తుల కోసం శివపురిలోకి వెళ్ళేసరికి అక్కడ మరో శవం ఎదురయ్యింది.
  ఒంటికొట్టం వద్ద జరిగిన కొట్లాటలో తలకు బలంగా దెబ్బ తగిలిన పిచ్చన్న - గాయం బిర్రున యింటికెళ్ళి వాయివొచ్చి  చచ్చాడట.... "
  ఖూనీ మీద ఖూనీ.
  డబుల్ మర్డర్ కేసు.
  మళ్ళీ పోలీసులు... అరెస్టులు..కేసులు...బెయిలు.... వాయిదాలూ..... డబ్బు మంచినీళ్ళలా..ఖర్చయి పోవటం...

                                                                                                           ........సశేషం